در دو روز گذشته بازار خودرو با افزایش قابل توجه قیمت‌ها مواجه شده است. این روند نشان می‌دهد فشارهای انباشته در بازار به مرحله‌ای تازه رسیده و ساختار رفتاری فعالان این حوزه را دستخوش تغییر کرده است. اما در چنین شرایطی، کارشناسان بازار خودرو وضعیت کنونی را چگونه ارزیابی می‌کنند؟

سه عامل پشت پرده افزایش قیمت خودرو: تغییرات نرخ ارز مبنای گمرکی، تشدید انتظارات تورمی و اختلال در سمت عرضه

مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودروسازی و فعال بازار خودرو در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز گفت: افزایش قابل توجه قیمت خودرو در دو تا سه روز اخیر را می‌توان با در نظر گرفتن چند عامل مهم تحلیل کرد. نخستین عامل، تغییرات نرخ ارز مبنای گمرکی است. طبق مصوبات بودجه از ابتدای سال جاری، ارز منشا گمرک از حدود 75 هزار تومان به میانگین 155 هزار تومان رسیده است.

او افزود: عامل دوم، انتظارات تورمی موجود در بازار است. این انتظارات از ماه‌های پایانی سال گذشته شکل گرفته و در سال جاری نیز تشدید شده است. موضوع مهم دیگر، اختلال در سمت عرضه بازار است. به نظر می‌رسد عرضه خودرو در تمامی بخش‌ها اعم از خودروهای وارداتی، مونتاژی و تولید داخل با مشکلاتی مواجه شده است.

تنش‌ها و درگیری‌های اخیر وضعیت بازار را تشدید کرده است / از سال گذشته بخشی از عرضه با معوقات مواجه بوده است

فرزانه تشریح کرد: تنش‌ها و درگیری‌های اخیر نیز این وضعیت را تشدید کرده است. علاوه بر این، از سال گذشته بخشی از عرضه با معوقات مواجه بوده و همین امر باعث شده بازار با کمبود نسبی خودرو در برخی رده‌ها روبه‌رو شود.

او ادامه داد: از سوی دیگر، خودرو در بلندمدت به عنوان یک کالای سرمایه‌ای شناخته می‌شود و قیمت حقیقی آن عمدتاً از کف بازار تعیین می‌شود. کف بازار نیز به طور مستقیم از نبض حقیقی اقتصاد تاثیر می‌گیرد و نبض حقیقی اقتصاد به شدت تحت تاثیر اخبار مثبت و منفی اقتصادی و سیاسی در داخل و پیرامون کشور قرار دارد.

در 6 ماهه دوم سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش قیمت در نهاده‌های تولید رخ داد / از ابتدای سال جاری ریسک تامین و خرید نهاده‌ها افزایش یافته است

فرزانه عنوان کرد: در مورد خودروهای داخلی و مونتاژی نیز باید توجه کرد که بخش قابل توجهی از ارزش آنها به قیمت نهاده‌های تولید و قطعات وابسته است. در 6 ماهه دوم سال گذشته حدود ۵۰ درصد افزایش قیمت در نهاده‌های تولید رخ داد. از ابتدای سال جاری نیز ریسک تامین و خرید این نهاده‌ها افزایش یافته و این مساله هم واردکنندگان و هم قطعه‌سازان را با چالش‌های بیشتری روبه‌رو کرده است.

الگو یا پارادایم رفتاری بازار خودرو تا حد زیادی دچار تغییر شده است

این فعال بازار خودرو در پایان گفت: در مجموع، اگر تمام این عوامل از تغییرات نرخ ارز و انتظارات تورمی گرفته تا اختلال در عرضه و افزایش هزینه نهاده‌ها در کنار یکدیگر قرار گیرند، شرایط فعلی بازار خودرو چندان دور از انتظار یا پیچیده به نظر نمی‌رسد. در واقع، مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که الگو یا پارادایم رفتاری بازار خودرو تا حد زیادی دچار تغییر شده است.